Jakość życia dzieci z dyslalią: moje wyniki na tle badań

Wady wymowy odbijają się nie tylko na głoskach, ale na całej codzienności dziecka: na emocjach, relacjach i nauce. Zestawiłam wyniki swojego badania z pracami innych badaczy, w tym z Egiptu i Polski. Wychodzi z tego spójny obraz.

1Dyslalia to nie tylko wymowa

Rozwój mowy jest podstawą nawiązywania relacji i nauki. Gdy współistnieje z nim wada wymowy, dziecko codziennie mierzy się z barierą. Czas, który mógłby być zabawą, zamienia się w walkę o zrozumienie. To rodzi problemy emocjonalne.

2Kogo najczęściej dotyczą wady wymowy

W badaniu przeprowadzonym w 2020 roku w szpitalu uniwersyteckim w Egipcie chłopcy stanowili prawie 62 procent dzieci z wadami wymowy. W moim badaniu wynik był niemal identyczny, 64 procent. Najwięcej diagnoz stawia się w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, między 4 a 10 rokiem życia.

3Słuch, wędzidełko i zgryz

Wyraźnie potwierdził się związek wad wymowy z laryngologią i ortodoncją. Skrócone wędzidełko, czyli ankyloglosja, wystąpiło u 14 procent moich badanych. Problemy ze słuchem miało 30 procent dzieci, co przekłada się na gorszą kontrolę własnej mowy. Wady zgryzu odnotowałam aż u 70 procent dzieci.

4Emocje i relacje z rówieśnikami

To najbardziej poruszająca część wyników. Badania ukraińskich badaczek pokazały, że ponad 60 procent dzieci z wadami wymowy ma niską pewność siebie. Mój wynik był zbieżny: 60 procent dzieci cechowała wysoka wrażliwość. Podwyższony niepokój w sytuacjach wymagających rozmowy zgłosiło 26 procent rodziców.

Część dzieci wycofuje się z kontaktów, a część reaguje złością. W moim badaniu złość najczęściej pojawiała się wtedy, gdy ktoś poprawiał wymowę dziecka lub kazał mu powtórzyć słowo.

5Nauka i codzienność

Wady wymowy łączą się z trudnościami w nauce, zwłaszcza w czytaniu i pisaniu. W moim badaniu trudności w nauce zgłoszono u 40 procent dzieci. Ogólny komfort życia rodzice najczęściej ocenili jako przeciętny, a część poniżej przeciętnej.

6Wnioski

Jakość życia dzieci z dyslalią w ocenie rodziców jest poniżej przeciętnej. Wady wymowy częściej dotykają chłopców i często towarzyszą im wady anatomiczne, zaburzenia słuchu oraz problemy emocjonalne. Dzieci te bywają bardziej wrażliwe i bojaźliwe, mają niższe poczucie wartości i wycofują się z rozmów. Kluczową rolę w terapii odgrywają rodzice.