Konsekwencje oddychania torem ustnym
Oddychanie przez usta czasem bywa konieczne, na przykład przy katarze czy alergii. Problem zaczyna się, gdy staje się stałym nawykiem. W dłuższym czasie odbija się na zgryzie, śnie, koncentracji i, co ważne dla nas logopedów, na mowie dziecka. Zobacz, co dokładnie robi i jak reagować.
W skrócie
- Stałe oddychanie przez usta wysusza jamę ustną, sprzyja próchnicy, chrapaniu i gorszemu snu.
- Wpływa na rozwój twarzy i zgryzu, a język leżący nisko sprzyja seplenieniu międzyzębowemu.
- Podstawa to udrożnienie nosa i nauka oddychania przez nos. Warto zareagować wcześnie.
1Co robi z organizmem dziecka
Nos nie jest tylko drogą powietrza. Filtruje je, nawilża i ogrzewa. Gdy dziecko stale oddycha przez usta, ten mechanizm wypada z gry, a skutki widać w kilku obszarach naraz.
| Obszar | Co dzieje się przy stałym oddychaniu przez usta |
|---|---|
| Jama ustna | Suchość, większe ryzyko próchnicy i stanów zapalnych dziąseł |
| Sen | Chrapanie i bezdech senny, gorszy sen, zmęczenie i rozdrażnienie w ciągu dnia |
| Twarz i zgryz | Nieprawidłowy rozwój szczęki, wady zgryzu, obniżone napięcie mięśni twarzy |
| Koncentracja | Gorsze dotlenienie, spadek koncentracji i wydolności |
| Mowa | Język leży na dnie jamy ustnej, co sprzyja seplenieniu międzyzębowemu i zaburzeniom połykania |
2Dlaczego to ważne dla mowy
W prawidłowej, spoczynkowej pozycji język leży przy podniebieniu i delikatnie je kształtuje. Gdy dziecko oddycha przez usta, buzia jest stałe otwarta, a język opada na dno jamy ustnej.
Taki układ sprzyja seplenieniu międzyzębowemu, czyli wsuwaniu języka między zęby podczas mówienia, a w parze z nim często idą zaburzenia połykania. Dlatego przy wadach wymowy zawsze sprawdzamy też sposób oddychania.
- Stałe otwarta buzia, także w spoczynku i podczas zabawy.
- Chrapanie, niespokojny sen, ślinienie poduszki.
- Sucha buzia i spierzchnięte wargi rano.
- Częste infekcje górnych dróg oddechowych.
3Jak wspierać oddychanie przez nos
Najpierw trzeba znaleźć przyczynę. Często to niedrożny nos, przerost migdałka czy alergia. Oto co pomaga:
Zadbaj o drożność nosa: inhalacje, nawilżanie powietrza, sól fizjologiczna, a przy przewlekłych problemach konsultacja z laryngologiem.
Ćwiczcie buzię i język: dmuchanie, oblizywanie warg, unoszenie języka do podniebienia. To buduje nawyk domykania ust i prawidłowej pozycji języka.
Reaguj na chrapanie i stałe otwarte usta. To nie jest tylko „urok dzieciństwa”, tylko sygnał, który warto sprawdzić.
Dziecko oddycha przez usta i sepleni?
Diagnozy prowadzi Natalia Nozderka, terapię zespół specjalistek Powiedz To. Poznaj nasz zespół.
Sposób oddychania dziecka widać później w jego zgryzie i w mowie. Dlatego warto zareagować wcześnie.
Bibliografia
- I. Malicka, Przegląd badań dotyczących dysfunkcji mowy związanych z zaburzeniami oddychania, „Studia Logopedica” VI, 2016.
- J. Trzaskalik, Choroby układu oddechowego jako przyczyna dyslalii, [w:] Wieloaspektowość diagnozy i terapii logopedycznej, red. K. Kokot, Wrocław 2012.
- C. Guilleminault i in., Mouth breathing and sleep-disordered breathing in children, „European Respiratory Journal” 2014.
