Normy rozwojowe mowy dziecka
Jeśli jesteś rodzicem, na pewno zastanawiasz się, czy mowa Twojego dziecka rozwija się prawidłowo. Poniżej znajdziesz jasną mapę: co dziecko powinno umieć w danym wieku i kiedy warto zareagować. Bez paniki, ale z czujnością.
W skrócie
- Pierwsze świadome słowa pojawiają się zwykle około pierwszego roku życia.
- Dwulatek, który wcale nie mówi, to sygnał do konsultacji, a nie do czekania.
- Z mową idź do logopedy lub neurologopedy, nie do lekarza rodzinnego. Nigdy nie jest za późno na terapię.
1Kiedy dziecko powinno zacząć mówić
Według większości badań dziecko wypowiada pierwsze świadome słowa około pierwszego roku życia. Jeśli tego nie robi, warto się skonsultować. Dwulatek, który w ogóle nie mówi, również może budzić niepokój. Nie panikuj, ale sprawdź to u specjalisty od mowy.
Ważne: z mową idź do logopedy lub neurologopedy, a nie do lekarza rodzinnego. Lekarze rodzinni zwykle nie znają norm rozwoju mowy, tak jak my, logopedzi, nie znamy kalendarza szczepień. Każdy zna się na swoim.
2Normy mowy według wieku
Poniżej najważniejsze punkty odniesienia. To mapa, nie sztywny wyrok: każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale wyraźne odstępstwa warto sprawdzić.
| Wiek | Czego oczekujemy | Sygnał, żeby zareagować |
|---|---|---|
| Około 12 miesięcy | Pierwsze świadome słowa | Brak pierwszych słów |
| 2 lata | Proste słowa i łączenie ich w pary | Dziecko wcale nie mówi |
| 3 lata | Pojawia się głoska l, znikają zmiękczenia | Zamiana l, ł na j (ryzyko seplenienia międzyzębowego) |
| 4 lata | Pionizacja języka, głoski syczące s, z, c, dz | Brak pionizacji lub złe s, z, c, dz albo ich brak |
| 5 lat | Głoski szumiące sz, ż, cz, dż | Zamiana szumiących na s, z, c, dz |
| 6 lat | Pełny zasób głosek, w tym r | Brak realizacji którejkolwiek głoski |
- Brak pierwszych słów około pierwszego roku życia.
- Dwulatek, który wcale nie mówi.
- Trzylatek zamieniający l, ł na j.
- Cztero- i pięciolatek, który nie realizuje głosek syczących lub szumiących.
- Sześciolatek, w którego mowie brakuje którejkolwiek głoski.
3Co robić, gdy widzisz sygnał
Zasada jest prosta: nie panikuj, ale reaguj. Im wcześniej zareagujesz, tym łatwiejsza i krótsza jest terapia. Nie musisz też panicznie bać się wizyty u logopedy. Zdrowy rozsądek i czujność w zupełności wystarczą.
Konsultacja albo Cię uspokoi, albo pozwoli zacząć wcześnie. Obie odpowiedzi są dobre.
Nie masz pewności, czy mowa dziecka jest w normie?
Diagnozy prowadzi Natalia Nozderka, terapię zespół specjalistek Powiedz To. Poznaj nasz zespół.
Nigdy nie jest za późno na rozpoczęcie terapii logopedycznej.
Bibliografia
- S. Grabias, Logopedia. Nauka o biologicznych uwarunkowaniach języka i zachowaniach językowych, „Logopedia” 39/40.
- B. Kamińska, B. Siebert, Podstawy rozwoju mowy u dzieci, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2012, 6(5).
